Een duffeljas is een jas met capuchon en sluitingen, gesneden uit dikke wol, met een ruime pasvorm die gemaakt is om lagen onder te dragen en met diepe opgestikte zakken aan de voorkant. Het ontwerp werd gestandaardiseerd door de Britse Royal Navy, die de jas uitgaf als winteruitrusting, en werd in 1951 door Gloverall naar de burgermarkt gebracht. De naam komt van Duffel, de Belgische stad waar de zware wollen stof van de vroegste modellen werd geweven. Gloverall maakt de jas sindsdien onafgebroken en bereikt in 2026 het 75e jaar.
Achter die korte definitie gaat een lange geschiedenis schuil, van een weversstad in België tot de Arctische konvooien van de Tweede Wereldoorlog, en van Surplus-voorraad op straat in naoorlogs Londen tot een van de duurzaamste jassilhouetten in de Britse mode. De jas is nog altijd in productie en nog altijd in omloop: de Monty duffeljas halflang was in 2025 te zien in Doctor Who, vierenzeventig jaar nadat de eerste duffeljas van Gloverall werd gemaakt.
Waar komt de naam ‘duffeljas’ vandaan?
De naam komt van Duffel, een stad in de Belgische provincie Antwerpen, waar al vanaf de 17e eeuw een dikke, grove wollen stof werd gemaakt. Die stof was dicht, ruw en bestand tegen wind en vocht, werd overal in Noord-Europa verhandeld en werd het standaardmateriaal voor de zware jassen van zeelieden, arbeiders en soldaten. De jas die er zijn naam aan ontleende, werd ervan gemaakt: met capuchon, ruim gesneden en gesloten met sluitingen en lussen van touw.
In de 19e eeuw sloeg de term ‘duffle coat’ specifiek op dit ontwerp met capuchon en sluitingen, ongeacht waar de wol was geweven. Beide spellingen zijn juist: duffle is de gangbare Britse vorm en de vorm die Gloverall gebruikt, terwijl duffel dichter bij de Vlaamse plaatsnaam blijft. De houtje-touwtjesluiting, het detail dat vandaag het sterkst met de jas wordt geassocieerd, was een praktische oplossing voor koud weer op zee: dikke lussen van touw en sluitingen van hout of hoorn zijn met handschoenen aan te bedienen, en knopen niet.
De duffeljas en de Britse Royal Navy
Het belangrijkste moment in de geschiedenis van de duffeljas kwam tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen de Britse Royal Navy de jas als standaard winterkleding uitgaf aan zeelieden op de konvooien in het noordpoolgebied en op de Noord-Atlantische Oceaan. De omstandigheden op die routes waren extreem: temperaturen ver onder nul, opzwepend ijs en spatwater, en lange wachten aan dek in wind waartegen gewone bovenkleding niet opgewassen was. De duffeljas bood dat allemaal het hoofd. De dikke wol hield warm, ook als hij vochtig was; de sluitingen met lussen werkten met handschoenen aan; de diepe capuchon en hoge kraag bedekten hals en gezicht.
Er zat ook iets gelijkmakends in. Dezelfde jas werd door alle rangen gedragen, op dezelfde dekken, in hetzelfde weer: eerst praktische uitrusting, dan pas uniform. Maar er was één drager voor nodig om standaarduitrusting tot nationaal icoon te maken.
De Montgomery-duffeljas: waarom hij de ‘Monty’ heet
Veldmaarschalk Bernard Montgomery, bekend als ‘Monty’, werd de beroemdste oorlogsdrager van de duffeljas en gaf hem de bijnaam die hij nog altijd draagt. Foto’s van Montgomery in zijn duffeljas en baret tijdens de veldtocht in Noord-Afrika behoorden tot de meest gepubliceerde beelden van de Britse oorlogsinspanning, en ze vestigden het beeld van de jas als iets meer dan standaarduitrusting: de bovenkleding van een bepaald soort capabel, nuchter Brits gezag.
De associatie hield zo sterk stand dat het kledingstuk zelf zijn naam overnam. Voor een generatie Britten was de duffeljas gewoon de ‘Monty coat’. Gloverall maakte het verband blijvend: de Original Monty is direct naar veldmaarschalk Montgomery vernoemd en vormt nog altijd het hart van de collectie, voor zowel heren als dames: met capuchon, met sluitingen en gesneden op de royale proporties die de marinejas vereiste.
Van militaire Surplus naar Gloverall, 1951
In 1951 richtten Harold en Freda Morris Gloverall op om duffeljassen te maken, nadat ze de naoorlogse jaren militaire Surplus-jassen hadden gedistribueerd via hun Londense groothandel. De naam is een samentrekking van die handel: gloves and overalls. De Surplus-voorraad was snel uitverkocht, en toen die op was terwijl de vraag hoog bleef, gaf het echtpaar Morris opdracht voor nieuwe jassen, in Londen gemaakt volgens dezelfde militaire constructie maar van nieuwe stof.
In 1962 rechtvaardigde de vraag een eigen Gloverall-fabriek in Northamptonshire, het eerste speciaal gebouwde onderkomen van de jas, en in 1965 exporteerde het bedrijf al naar Japan, Hongkong, Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Afrika. Het volledige merkverhaal staat op onze Heritage-pagina; voor de geschiedenis van het kledingstuk telt vooral wat Harold Morris met het patroon deed.
Harold was de zoon van een meesterkleermaker uit Savile Row, en zijn verfijningen van het militaire patroon waren doordacht: leren bandjes vervingen het dikke jutekoord van de oorspronkelijke sluiting, sluitingen van buffelhoorn vervingen de houten, en er kwam een Italiaanse voering met ruitmotief. Het silhouet werd strakker. Het resultaat was een jas die de warmte, de proporties en het karakter van sluitingen en lussen van de militaire jas behield, maar die las als burgerkleding in plaats van als Surplus-uitrusting. Beide tradities leven vandaag voort in de collectie: de Morris heeft sluitingen van buffelhoorn op leren lussen, terwijl de Original Monty en de Monty halflang de houten sluitingen en het jutekoord van het marine-origineel behouden.
De duffeljas in het Britse culturele leven
In de jaren vijftig en zestig werd de duffeljas een vaste waarde in de Britse straatmode, gedragen door studenten, muzikanten en iedereen die warme, praktische bovenkleding wilde die aanzienlijk minder kostte dan een op maat gemaakte overjas. In 1957 werd autocoureur Tony Brooks in een Gloverall Monty gefotografeerd bij de Grand Prix van Monaco, naast Stirling Moss en Mike Hawthorn.
De omarming door de studentencultuur was totaal: begin jaren zestig was het de standaardjas van het Britse universiteitsleven geworden, verbonden met folkclubs, CND-marsen en de antiautoritaire politiek van dat decennium. Dezelfde jas die marineofficieren op de Arctische konvooien droegen, was nu de jas bij uitstek van demonstranten op de marsen naar Aldermaston. Toen Michael Bond in 1958 een direct herkenbare jas nodig had voor Paddington Bear, koos hij een duffeljas, tegen die tijd het bekendste stuk winterkleding uit de Britse kindertijd.
Gloverall-duffeljassen kleedden het Britse team op de Olympische Winterspelen van 1980, en werden in 1984 opnieuw gedragen door Torvill en Dean. In 1985 bezocht HKH prinses Anne de fabriek in Northamptonshire. In de jaren negentig keerde de jas nadrukkelijk terug als onderdeel van het britpop- en heritagemoment in de mode: in 1995 verscheen de Morris duffeljas op de hoes van de Oasis-single ‘Roll With It’, wat de plaats van de duffeljas in de Britse populaire cultuur bevestigde als iets meer dan een periodieke moderevival. De jas is sindsdien in elk decennium opnieuw opgedoken zonder ooit helemaal te verdwijnen, het recentst op het scherm in 2025, toen de Monty halflang in Doctor Who te zien was.
De Gloverall-duffeljas vandaag
De Gloverall Original Monty blijft zo dicht bij het oorspronkelijke patroon uit 1951 als welke duffeljas in productie ook. Elke duffeljas in de Heritage Collection is gemaakt in Engeland in onze fabriek buiten Londen, gesneden uit gekookte wol en Melton-wol, met de brede capuchon, de diepe opgestikte zakken en de sluiting met lussen die de marinejas functioneel maakten in poolomstandigheden. De stof is zwaar naar elke moderne maatstaf: de Original Monty is gesneden uit een stof van 90% wol die 910 g per strekkende meter weegt, en heeft een gemiddelde lengte van 102,5 cm. De jas is niet ingrijpend opnieuw ontworpen, omdat de oorspronkelijke proporties en constructie de reden zijn dat hij al meer dan 70 jaar standhoudt.
Naast de Original Monty duffeljas voor heren en de Original Monty duffeljas voor dames, bevat de Heritage Collection de Monty duffeljas halflang voor heren, met een gemiddelde lengte van 85 cm, en de Freda duffeljas voor dames in drie pasvormen: regular, lang slim fit en kort slim fit. Elk daarvan is een variatie op hetzelfde fundamentele ontwerp, met dezelfde sluiting met lussen die de jas kenmerkt sinds hij met de Royal Navy aan wal kwam. De volledige collecties bekijk je bij duffeljassen voor heren en duffeljassen voor dames. De jas is onveranderd in alles wat ertoe doet.
Veelgestelde vragen
Wat is een duffeljas?
Een duffeljas is een wollen jas met capuchon en sluitingen die voortkomt uit marinekleding. Het ontwerp werd door de Britse Royal Navy in de Tweede Wereldoorlog aangenomen als standaard winteruitrusting en vanaf 1951 door Gloverall naar de burgermarkt gebracht. De kenmerken zijn de sluiting met lussen, de brede capuchon en de diepe opgestikte zakken aan de voorkant. De naam komt van Duffel, een Belgische stad waar de dikke wollen stof van de vroege modellen werd gemaakt.
Waar komt de duffeljas vandaan?
De duffeljas komt voort uit de zware wollen bovenkleding die marine- en legerpersoneel in Noord-Europa vanaf de 17e eeuw droeg, en dankt zijn naam aan Duffel in België. Het moderne ontwerp, met capuchon, sluitingen en een ruime snit, werd door de Britse Royal Navy in de Tweede Wereldoorlog gestandaardiseerd. Het werd naar de burgermarkt gebracht door Gloverall, in 1951 in Londen opgericht door Harold en Freda Morris.
Waarom heet het een duffeljas?
De naam komt van Duffel, een stad in België waar vanaf de 17e eeuw een dikke, grove wollen stof werd gemaakt die werd gebruikt voor de oorspronkelijke zware jassen van zeelieden en soldaten. De stof gaf de jas zijn naam; de jas werd uiteindelijk beroemder dan de stof. Beide spellingen zijn juist en beschrijven hetzelfde kledingstuk: duffle is de gangbare Britse vorm en de vorm die Gloverall gebruikt, terwijl duffel dichter bij de Vlaamse plaatsnaam blijft.
Waarom hebben duffeljassen sluitingen?
De sluiting met lussen is ontworpen voor koud weer op zee. Lussen van touw of leer in combinatie met sluitingen van hout of hoorn zijn te openen en te sluiten met handschoenen aan of met koude, stijve handen, wat met knopen niet lukt, en de sluiting houdt een dikke, gelaagde jas dicht in harde wind. Wat begon als een praktische marine-oplossing werd het herkenbaarste kenmerk van de duffeljas, en Gloverall houdt het sinds 1951 op elke duffeljas aan.
Wat is het verschil tussen een duffeljas en een cabanjas?
Een duffeljas heeft een capuchon en sluit aan de voorkant met sluitingen en lussen; een cabanjas heeft geen capuchon en sluit met een dubbele rij knopen onder brede revers. Beide begonnen als zware wollen marinekleding, maar de duffeljas werd uitgegeven als ruime buitenlaag voor de wacht aan dek in poolomstandigheden, terwijl de cabanjas dichter op het lichaam is gesneden en rond de heup eindigt. Gloverall maakt ze allebei, voor heren en dames. De geschiedenis van de cabanjas zelf staat in onze cabanjasgids.
Wanneer begon Gloverall met het maken van duffeljassen?
In 1951, het jaar waarin het bedrijf werd opgericht. Toen de Surplus-voorraad van de Royal Navy die de familie Morris distribueerde op was, gaven ze opdracht voor nieuwe jassen, in Londen gemaakt volgens dezelfde militaire constructie, met verfijningen van Harold, de zoon van een meesterkleermaker uit Savile Row. Gloverall maakt sindsdien duffeljassen in Engeland. Het verhaal van de oprichters zelf staat op onze Heritage-pagina.
